خانه ایرانی و هنرهای تصویری
کارگروه خانه ایرانی و هنرهای تصویری:
- بازخوانی نقش و سیمای خانه ایرانی در تاریخ چندهزارساله هنرهای تصویری در ایران
- بازخوانی فضا و شیوه زندگی در درون خانه ایرانی در سینما و سایر هنرهای امروزی
- ارائه دسته بندی معنایی - مفهومی و شکلی- زیبایی شناسی خانه ایرانی در اسناد تصویری هنری
خانه و جامعه ی ایرانی
کارگروه خانه و جامعه ایرانی:
- بازخوانی دسته بندی های رایج گونه های خانه در ایران امروز از منظر جامعه شناسی
- خوانش تقابل های سنت و مدرنیسم در زندگی خانواده در خانه در ایران امروز
- پیش بینی سمت و سوی جامعه ایرانی جوان در امر سکونت
خانه و ضوابط و مقررات ساختمانی و شهری در ایران
کارگروه ضوابط و مقررات ساختمانی و شهری:
- بازخوانی ضوابط و مقررات رایج شهرسازی و معماری ایران
- خوانش برابرنهاد امر زندگی در خانه ( شهری و روستایی ) با ضوابط و مقررات تعیین کننده ابعاد و استانداردها و سرانه های فضای زندگی در ایران امروز
- تدوین چشم انداز آینده تداوم ضوابط و مقررات فعلی ساخت و ساز، طرح های جامع شهری و طرح های هادی روستایی
خانه، تاریخ و باستان شناسی ایران
کارگروه خانه، تاریخ و باستان شناسی ایران:
- بازخوانی دسته بندی های علمی گونه شناسی خانه در تاریخ ده هزارساله زندگی در فلات ایران
- خوانش سیر تحول تاریخی فضای کالبدی خانه در ایران ده هزارساله
- تدوین نقشه راه برای نگهداشت پیشینه تاریخی خانه در ایران و تحویل سند معتبر آن به آیندگان
- بازخوانی شیوههای مواجهه با خانههای تاریخی
خانه و تاریخ مرمت در ایران
کارگروه خانه و مرمت در ایران:
- بازخوانی شیوه های مرمت رایج خانه ها در اقلیم های ایرانی
- خوانش برابرنهاد مرمت خوب و مرمت بد در امر باززنده سازی خانه ایرانی ( کالبد - کاربری، سیما - معنا )
- تدوین چشم انداز آینده مرمت خانه ایرانی در صورت ادامه روند کنونی
خانه و معماری ایران
کارگروه خانه و معماری ایران:
- بازخوانی فضای زیست در گونه های خانه در طول تاریخ امر معماری و ساختن در ایران
- خوانش فضا در خاانه ایرانی و تقابل های مسکن سازی در یکصدسال اخیر با امر زندگی در خانه
- ارائه دسته بندی آینده نگر در امر ( سرانجام، فرجام یا بازتولید و شکوفایی ) خانه ایرانی در سده 15 هجری خورشیدی
خانه و طبیعت در ایران
کارگروه خانه و طبیعت در ایران:
- بازخوانی گونه های همنشینی خانه ایرانی با طبیعت و در طبیعت در هزاران سال زندگی در فلات ایران
- خوانش برابرنهاد همنشینی طبیعت و انسان در خانه در فرهنگ های زنده جهان با خانه امروزی در ایران
- ارائه دسته بندی آینده نگر در امر همنشینی خانه و طبیعت برای زندگی ایرانی
همنشینی نرمفضا و سختفضا در خانه ایرانی؛ دیروز و امروز
قاب اول:
«فریاد که از شش جهتم راه ببستند
آن خال و خط و زلف و رخ و عارض و قامت»
– حافظ شیرازی
از سالهای دور نوجوانی تا حدود سی سال پیش، این پرسش برای من بسیار پررنگ بود که چرا خانه ایرانی (آن خانههای بزرگ با حیاط مرکزیهای باصفا و جذاب) خوب است؟ چرا از بودن در این خانهها – ولو برای ساعتی گشتوگذار دانشجویی – حس خوبی میگیرم؟ جدای از گرمای مهرآمیز مادربزرگها و پدربزرگها، در معماری این خانهها چه ریختهاند که فضایشان تا این اندازه دلنشین است؟
پاسخ این پرسشها را کموبیش حدود بیست سال پیش یافتم: فضایی نرم در این فضای ساختهشده جاری بود. عناصر طبیعی تنیده در ساختمان خانه، سازنده این فضای نرم جاری در کالبد سخت خانه بودند. به عبارتی: اگر معماری زبان باشد، آنگاه نور و آب و باد و گیاه و ... همانند دیوار و سقف و کف، واژگان کلیدی زبان بیان معماری ایرانی هستند.
قاب دوم:
«عقل گوید شش جهت حد است و بیرون راه نیست
عشق گوید راه هست و رفتهام من بارها»
– مولوی بلخی رومی
از سالهای آغازین دانشجویی، تصاویر عکسبرداریشده سیاهوسفید از جدیدترین خانههای کوچک ساختهشده توسط معماران بزرگ ژاپنی معاصر – که در مجله معروف «معماری ژاپنی» منتشر شده بودند – برای من بسیار جذاب بود. ساعتها مشغول تماشا و بررسی فضای این خانهها از راه خوانش و تطبیق پلانها و فرتورهایشان میشدم. شمارگان این مجله – که به لطف استادان معماری به کتابخانه دانشکده اهدا شده بودند – با تمرکز بر معماری خانه، دنیایی ملموستر و همزمان عجیبتر از دنیای معماری پروژههای بزرگمقیاس مغربزمین را معرفی میکردند. دنیایی که هر جایش نور داشت و گیاهی بود و پنجرهای، من را یاد معماری غنی خانه ایرانی میانداخت.
قاب سوم:
«ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند
همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار...»
– دیباچه گلستان سعدی
بین دو تا سه دهه پیش، مجموعه مصاحبههایی با معمار مشهور ژاپنی تادائو آندو انجام شد؛ گویی که مغربزمین (شگفتزده) از شرق آسیا در باب معماری مدرن میپرسد. آنچه برای من بسیار آموزنده بود، نگاه تادائو آندو به طبیعت هنگام طراحی آثارش بود. او در پاسخ به دو پرسش بحثبرانگیز، پاسخهایی داده بود که در ذهن من جای پاسخهای احتمالی معماران گمنام هزارانساله ایرانی نشست.
پرسش اول: چگونه است که اثر معماری شما با زمینی که در آن قرار گرفته به خوبی همنشین میشود؟! گویی که از ابتدا آن سایت آنجا بوده تا شما بیایید و در آن معماری خودتان را به نمایش بگذارید. (به عنوان نمونه، مجتمع مسکونی کوه رو کو)
پاسخ آندو: وقتی من کاری را از کارفرما قبول میکنم، پیش از آنکه دست به قلم ببرم، روزها و شبها به آن سایت میروم و همه جوانب زمین را خوب بررسی میکنم. ساعتی درون سایت مینشینم و چشماندازها را وارسی میکنم؛ و ساعتی دیگر پیرامون سایت قدم میزنم و منظرهای خوب احتمالی آینده را مجسم میکنم. آنقدر میروم و میآیم تا خود سایت به حرف بیاید و به من بگوید که اینجا باید چه طرحی دراندازم.
پرسش دیگر: طبیعت، درون معماری شما هم هست... به شکل ویژهای حضور دارد؛ حضوری پررنگ...
پاسخ آندو: طبیعت؟! طبیعت یک کل بههمپیوسته است که بیرون از ماست... چطور میتواند درون معماری من باشد؟! طبیعت بزرگ است و در هیچ اثر معماری جا نمیشود... اما من در معماری خودم طبیعت را به اجزایش میشکنم... دوست دارم اینها را «طبیعت منتزع» (طبیعت ابسترکت) بنامم... من اینها را به عنوان موارد و مصالح به کار میگیرم. همانگونه که شما آجر و سنگ و بتن را به عنوان مواد و مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار میدهید تا ساختمانی را بسازید، من با نور و آب و ... همین کار را میکنم.
دکتر غزال کرامتی
خانه و شیوه ی زندگی امروز
کارگروه خانه و شیوه زندگی امروز:
- بازخوانی گونه های رایج معماری خانه در اقلیم های ایرانی در یکصدسال اخیر
- خوانش تقابل های شیوه زندگی ایرانی در خانه و برابرنهاد آن در تجارب جهانی مدرنیستی و پست مدرنیستی
- ارائه دسته بندی آینده نگر در امر طراحی اجزای خانه برای زندگی ایرانی