پیام دبیر علمی همایش ملی
"فضای ششوجهی: خانه - فضای زندگی انسانی"
خانه همواره در طول تاریخ، فراتر از یک سرپناه بوده است. خانه را میتوان بهمثابه فضایی چندوجهی درک کرد؛ فضایی که ابعاد کالبدی و کارکردی آن در پیوندی تنگاتنگ با لایههای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، روحی و روانی و نمادین قرار دارد. استعاره «ششوجهی» در عنوان این همایش تأکیدی است بر چندبعدی بودن تجربه زیست انسانی در خانه: از ساختار کالبدی معماری گرفته تا معانی والای انسانی، زیباییشناختی، پیوندهای فرهنگی-اجتماعی، پایداری محیط زیستی و فناوریهای مرتبط با تکامل تجربه زندگی.
در روزگاری که بحرانهای محیط زیستی، دگرگونیهای فناوری و تغییر الگوهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بیش از هر زمان دیگری بر شیوه زیست انسان تأثیر میگذارند، بازاندیشی در مفهوم خانه ضرورت یافته است. خانه امروز باید نه تنها حافظ میراث فرهنگی و هویت فردی باشد، بلکه بایستی بتواند پاسخگوی نیازهای نسلهای آینده نیز باشد. نگاه ششوجهی به خانه، چشماندازی ملی و آیندهنگر میگشاید که در آن «خانه» نمادی از پیوند میان انسان، طبیعت، فناوری و میراث ملموس و ناملموس است.
هدف این همایش فراهم کردن زمینه ای برای گفتوگو و تبادل نظر میان صاحبنظران، پژوهشگران، معماران، شهرسازان، جامعه شناسان، باستان شناسان، اندیشمندان علوم انسانی، هنرمندان و دانشجویان است تا مفهوم خانه ( بهویژه خانه ایرانی که از عهد باستان تاکنون مسیر تحول طولانی را طی کرده است و امروز بسیاری از زوایای مهم آن بهویژه برای معماران و طراحان و جامعه شناسان و برنامه ریزان شهرساز و تهیه کنندگان طرح های شهری و روستایی به فراموشی سپرده شده است ) بازاندیشی شود. مقالات و مباحث ارائهشده میتوانند از زوایای گوناگون - اعم از تاریخ و نظریه معماری و شهرسازی، باستانشناسی و مرمت، مردمشناسی و جامعهشناسی، معماری بومی و مصالح خاکی، ادبیات و هنرهای چندگانه، فناوریهای بومی یا فناوریهای نو در طراحی فضاهای زیستی بویژه خانه در بستر فرهنگی ایران - به یکی یا چند وجه از این ششوجهی بپردازند. تأکید ما بر آن است که خانه نه تنها بهعنوان کالبدی ساختهشده، بلکه بهمثابه فضایی زیسته، معناآفرین و انسانی مورد بررسی قرار گیرد.
این همایش فرصتی است تا در پرتو نگاههای میانرشتهای، پرسشهای بنیادین درباره خانه، خانه ایرانی، بهویژه کیفیت خانههای آینده در فرهنگ ایرانی، دوباره طرح شود: خانه چگونه کیفیت زندگی انسان را شکل میدهد؟ چه چالشها و فرصتهای نوینی در دنیای معاصر پیش روی ما قرار دارد؟ و چگونه میتوان خانهای طراحی و بنا کرد که در عین کارآمدی و پایداری، عمیقاً انسانی و معنامند باشد؟ امید است مجموعه این تلاشها، گامی مؤثر در ارتقای فهم ما از خانه بویژه خانه ایرانی و بهبود کیفیت زندگی انسانی باشد.