جستوجوی شناخت جهان معنا در تجربههای معماری ایرانی، سخن از آن دارد که فرآوردههای معماری ایران زمین ــ شاید بیش از آنچه معماری اصیل سایر سرزمینهای متفاوت جهان مینمایانند ــ میتوانند همانند یک قطعهی موسیقی یا همانند شعری باشند که در جهان تغزّل آفریده شدهاند.
فضا، در ذات خود و آنگونه که بهویژه ما معماران میتوانیم تعریفی برایش بیاوریم، موجودیتی «نئوتر» دارد؛ پذیرای همهگونه وجودی تواندبود که پیش از آمیختن با فضا، در عالم دریافتها و احساس آدمیان قابل تعریف شدن باشد؛ خواهی به مقدار و خواهی به وصف، یعنی برآمده از تجربهی ذهنی انسانها. انسانهایی که در محیطی یگانه میزیند و با پرشمار موجودیّتهایی سروکار دارند که دارای ویژگیهای کالبدی بزرگاند و چند وجهیاند ــ یا به صورتهایی متمایز و همیشه بزرگتر از آنچه به دست آدمی جابهجا شود ــ و از کنجی هر بار به شکلی دگر یا متفاوت دیده و سنجیده می شوند ...، اولین کسانی اندکه نیاز به بینشی تجریدی دارند. از دیدگاهی دیگر میتوانیم عنوانکنیم که پدیدهها و موجودیتهای غالب بر وجود کالبدی آدمیان و اشیاء و ابزارهای بزرگی که محاط بر وجود آدمیان بودهاند، نیاز به این مفهوم ذهنی را برای ما به بار آوردهاند.
فضا به مفهوم ابزار ــ میان انسان و هر آنچه برون از وی در جهان مادّهیی و معنایی وجود دارد ــ رابطه است و میتواند زبدهترین وجوه تمثیلی خود را در محورهایی بیابد که در همایش ملّی «فضای شش وجهی؛ خانه؛ فضای زندگی انسانی» مقولههایی ارجمند دانستهمیشوند. این مقوله ها عبارتند از:خانه و جامعه ایرانی / خانه و ضوابط و مقرّرات ساختمانی و شهری در ایران / خانه و تاریخ مرمت در ایران / خانه و تاریخ باستان شناسی ایران/ خانه و معماری ایرانی ( معاصر ) / خانه و طبیعت در ایران/ خانه و شیوه زندگی امروز / خانه ایرانی و هنرهای تصویری.
امید است که هم افزایی دانشی در این همایش نخست، به تدوین بینشی حاصل از مقولههای ارجمند در همایش ملّی دوم رهنمون شود.
تابستان 1404