بازخوانی هویت کالبدی خانه‌های تاریخی فاقد مستندات با رویکرد تطبیقی در بافت‌های شهری (نمونه موردی؛ خانه فهامی در بافت جلفای اصفهان)
کد مقاله : 1035-IRAN-FULL
نویسندگان
نگین اسلامپور *، محسن خورشیدی
دانشگاه هنر اصفهان
چکیده مقاله
خانه‌های تاریخی در بافت‌های شهری ایران به‌عنوان مهم‌ترین نمودهای زیست انسانی و حاملان هویت فرهنگی، اغلب فاقد مستندات اولیه شامل نقشه‌ها، اسناد مکتوب یا داده‌های تصویری هستند. این فقدان موجب شده است که شناسایی هویت کالبدی و بازگشت به فرم اصلی آن‌ها ؛ با چالش جدی مواجه شود. تغییرات کالبدی ناشی از تخریب، الحاقات و ساخت‌وسازهای جدید، فاصله‌ی این خانه‌ها را از هویت اولیه افزایش داده و ضرورت ارائه‌ی رویکردی علمی برای بازخوانی هویت کالبدی آن‌ها را آشکار ساخته است.
هدف این پژوهش ارائه‌ی رویکردی نظام‌مند و قابل تعمیم برای بازخوانی هویت کالبدی خانه‌های تاریخی فاقد مستندات است. اساس کار بر مفهوم «حافظه‌ی کالبدی» استوار است؛ بدین معنا که نشانه‌های باقی‌مانده در مصالح، تناسبات فضایی و عناصر معماری به‌عنوان داده‌های پایه برای بازشناسی هویت کالبدی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نشانه‌ها با مطالعه‌ی تطبیقی میان خانه‌های مشابه در همان بافت و دوره زمانی، امکان استخراج الگوهای مشترک و شناخت هویت کالبدی خانه‌ی مورد مطالعه را فراهم می‌کنند.
یافته‌ها نشان می‌دهد که رویکرد تطبیقی می‌تواند به‌عنوان ابزاری علمی برای شناسایی و مستندسازی نشانه‌های کالبدی باقی‌مانده در خانه‌های تاریخی فاقد اسناد مورد استفاده قرار گیرد. بررسی نمونه‌ی موردی در جلفای اصفهان نشان داد که مقایسه‌ی عناصر کالبدی با خانه‌های مشابه، امکان تقویت شناخت علمی از هویت کالبدی بنا را فراهم می‌سازد. هدف آن ارائه‌ی یک چارچوب نظری–روش‌شناسی برای مطالعات مرمتی است، بنابراین نتایج اولیه بیانگر قابلیت استفاده از این رویکرد در پروژه‌های علمی مشابه و ارزش آن در فرآیندهای مستندسازی و تحلیل مرمتی است.
کلیدواژه ها
مطالعه تطبیقی،بناهای تاریخی،مرمت،هویت کالبدی ،بافت شهری،جلفای اصفهان
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر