بررسی تاثیرگذاری شش مولفه طراحی خانه بر حس تعلق
کد مقاله : 1060-IRAN-FULL
نویسندگان
نسیم قنبری *
مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی
چکیده مقاله
چکیده
خانه در فرهنگ ایرانی مفهومی فراتر از یک کالبد مادی بوده و به‌عنوان مکانی هویت‌ساز، معناگرا و پیونددهنده فرد با زمان، طبیعت و اجتماع تعریف می‌شود. دگرگونی الگوهای سکونت معاصر و فاصله گرفتن خانه‌های امروزی از ریشه‌های فرهنگی، ضرورت بازخوانی علمی رابطه میان خانه و «حس تعلق» را پررنگ‌تر کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر شش مؤلفه کلیدی محیط مسکونی—الهام‌گرفته از الگوی «شش‌وجهی» تجربه انسانی شامل طراحی معماری، ارزش اقتصادی، فضای سبز، محیط اجتماعی، مصالح زیست‌سازگار و خدمات ساختمان—بر دو سازهٴ اصلی تعلق مکانی یعنی «وابستگی به مکان» و «هویت مکان» انجام شده است. روش تحقیق از نوع تحلیلی بوده و به‌منظور سنجش روابط میان متغیرهای کالبدی و روان‌شناختی از مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کیفیت طراحی، فضای سبز و مصالح سازگار با محیط‌زیست بیشترین نقش را در تقویت وابستگی به مکان داشته‌اند، درحالی‌که ارزش اقتصادی ادراک‌شده، محیط اجتماعی و کیفیت خدمات ساختمان تأثیر پررنگ‌تری بر هویت مکان داشته‌اند. نتایج همچنین بیانگر آن است که «هویت مکان» بیش از «وابستگی» در ایجاد رفتارهای زیست‌محیطی، رضایت از سکونت و تمایل به توصیه محل زندگی مؤثر است. در مجموع، پژوهش حاضر نشان می‌دهد که ارزیابی خانه بر اساس یک ساختار شش‌وجهی، می‌تواند چارچوبی کارآمد برای درک نقش معماری و کیفیت محیط مسکونی در شکل‌گیری حس تعلق و هویت مکان در خانه‌های معاصر ایران فراهم کند.
کلیدواژه ها
کلید واژه: حس تعلق، خانه، هویت مکان، شش وجهی، معماری معاصر
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر