| بازخوانی ضوابط و مقررات رایج شهرسازی و معماری ایران |
| کد مقاله : 1086-IRAN-FULL |
| نویسندگان |
|
بابک آزادگان *1، غزاله طالبی دادوکلایی2 1تهران ملاضدرا سامان 38 2کارشناسی ارشد معماری ( مهندسی معماری)،مدرس (مدعو) معماری دانشگاه پیام نور، |
| چکیده مقاله |
| چکیده هدف این تحقیق، بازخوانی و تحلیل انتقادی ضوابط و مقررات رایج شهرسازی و معماری ایران با تمرکز بر میزان انطباق آنها با کیفیت سکونت، زمینههای فرهنگیـاجتماعی و نیازهای معاصر شهر ایرانی بود. روش تحقیق از نوع مروری ـ تحلیلی بوده و با بررسی نظاممند مقالات علمی، کتابها و اسناد مرتبط در حوزه شهرسازی، معماری مسکن و مقررات کالبدی انجام شد. دادهها از طریق مطالعه هدفمند منابع گردآوری و سپس با بهرهگیری از تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری و دستهبندی مفاهیم اصلی صورت گرفت. یافتههای تحقیق نشان داد که ضوابط رایج عمدتاً بر شاخصهای کمّی و کنترل فیزیکی کالبد تمرکز دارند و ابعاد کیفی، ادراکی و اجتماعی فضا را بهصورت محدود مورد توجه قرار میدهند. این رویکرد موجب گسست میان مقررات رسمی و زمینههای بومی، تضعیف هویت فضایی، کاهش انعطافپذیری الگوهای مسکونی و افت کیفیت منظر شهری شده است. همچنین نتایج حاکی از وجود چالشهای اجرایی، ابهام و تفسیرپذیری ضوابط و تبدیل فرایند طراحی به روندی اداری از دیدگاه طراحان بود. در جمعبندی میتوان گفت که نظام مقرراتی موجود نیازمند بازنگری بنیادین با رویکرد کیفیتمحور، انسانمدار و مشارکتپذیر است. ارتقای کیفیت سکونت و تحقق حق به شهر، مستلزم گذار از ضوابط کنترلمحور به مقررات انعطافپذیر و زمینهگرا است که بتوانند بهصورت همزمان پاسخگوی الزامات کالبدی و نیازهای اجتماعی شهروندان باشند. |
| کلیدواژه ها |
| ضوابط شهرسازی، مقررات معماری، کیفیت سکونت، هویت فضایی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |